Atatürk’ün Not Defterleri
Atatürk’ün Not Defterleri’nden…
Avrupa kültür ve uygarlığına temel oluşturmuş ve dünyanın kurumsallaşmış en
uzun ömürlü imparatorluğu sayılan Roma’nın, cumhuriyet döneminde en yetkili
devlet adamı sayılan çift konsülleri, görev sürelerinin bitiminde,
uygulamalarından dolayı görevden çekildikten sonra, görevsel sorumluluk
nedeniyle, bir bakıma hesap vermek zorundaydılar.
Türk kültür ve uygarlığına temel oluşturmuş ve Türklük tarihinde
kurumsallaşmaya olanak hazırlayan Göktürk Kağanları, hatta daha öncekiler de
bir yerde Kurultay’a hesap vermek zorundaydılar.
O günlerden bu yana, gerçek devlet adamları, resmen olmasa bile
uygulamalarının hesabını meclislere değil de kendi halklarının yararına,
dönemiyle ilgili yazılı eser bırakarak, bu geleneği dolaylı biçimde
sürdüregelmişlerdir.
Sezar’ın “Galya Savaşları”; Bilge ve Kültigin Kağanların, çağlara kafa tutan
taşlara kazıttırarak, gelecek kuşaklara bıraktıkları “Orhun Abideleri”nden;
Hitler’in “Kavgam”ına ve büyük Önder Atatürk’ün “Nutuk” adlı büyük eserine
kadar uzanan tarihi süreçlemeden de anlaşılacağı gibi; bu tutum bir bakıma
ulusa hesap verme, yol gösterme, ışık tutma ve ulusunun devamlılığına
katkıyla, inanç vermedir.
Bu eserlerde nerelerden nerelere gelindiği, nelerin yapıldığı veya bir başka
deyişle nelerin yapılamadığı ve nelerin yapılması gerektiği anlatılmaktadır.
Önderler bu eserleriyle, karizmalarının onlara verdiği yetenekleri
sergilemekten, onlarla övünmekten çok, eserlerinin devamlılığını sağlamanın,
onları ölümsüzleştirmenin yol ve yöntemlerini açıklayarak böylece gelecek
kuşaklara birer belge bırakmayı amaçlamışlardır.
Elbetteki bir lider sadece bu tür eserle değerlendirilip yaşatılamaz. Bu baş
eserlerinin yanında, bu eserlerin oluşumunu sağlayan; baş eserlerin
birikimlerine temel oluşturmuş, ayrıca lider veya önderlerin bir başka yüzünü;
yaşamını ve davranışlarını yansıtan, özel defter, not, hatırat, broşür ve
benzeri eserleri vardır.
Çoğunlukla bu eserler kişinin yaşadığı dönemde değerlendirilmemiş, ancak çok
uzun bir süre sonra raslantı veya bilinçli olarak ele alınıp işlenmiştir. Yani
lider veya o kişinin çağına ve çağlar sonrasına ışık tutacak bu eserler
çoğunlukla daha sonraları tanıtılıp aktarılmıştır.
Çünkü tarihi bir olayın gerçekleşmesinde ve tarihte en büyük neden ve malzeme,
elbetteki insandır. İşte bu tarihi olayları yaşayan, oluşturan insanlar
arasında çeşitli zamanlarda sivrilmiş, lider…